. ÇOCUK VE GENCE ÖRNEK OLMA
Çocukların hergün karşı karşıya kaldıkları anne baba tutum, davranış ve ilişki biçimlerinin; onların eğitiminde çok önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Aile ilişkileri, çocuklar için, davranış biçimleri ve insan ilişkilerinin öğrenildiği bir sahne oluşturmaktadır. Madde kullanım konusunda da, benzer mekanizma işlenmekte olup; çocuklar, anne babanın maddeler konusundaki tutum ve davranışlarını gözlemlemekte ve benzer şeyleri uygulamaktadır. Toplumda, anne baba başta olmak üzere, öğretmenler ve diğer etkili yetişkinlerin madde kullanımı konusundaki tutum ve davranışları; çocuk ve gençler için çoğu kez kavram karmaşası yaratmaktadır. Çocuk ve gençler, zararlı etkisi kesin olarak kanıtlanmış olan sigara ve alkol gibi maddelerin, neden erişkinler tarafından kullanıldıklarını tam olarak kavrayamamakta; kendilerinin de bu ve buna benzer maddeleri kullanabileceği düşüncesi oluşmaktadır. Anne babalar, her ne kadar, çocuk ve gençleri bağımlılık yapan maddeler konusunda uyarsa da; kendi sergiledikleri davranış modelleri, mantıklı
uyarılarından çok daha etkin olmaktadır. Bu nedenle, anne babaların, kendilerinin kullanımı konusundaki tutum ve davranışlarının nasıl olduğunu irdelemeleri gerekir. Örneğin alkol, sigara, ilaç kullanımı konularında bu maddeleri kullanma nedenleri, sıklıkları, bu maddelere gereksinimleri, kullanıp-bırakma paternleri, bu alandaki güçlülük ve zayıflıkları gibi özelliklerin hepsi önem taşımaktadır. Çocuklar, anne babanın davranışlarını görerek öğrenir, anne-babanın birbirlerine olan tutum ve davranışlarını da kendilerine örnek alır, sorunların çözümünde anne babanın davranışlarını kopya ederler.
TELEVİZYONUN ETKİSİ:
Çocuğun yaşı ilerledikçe, sporcular, televizyon kahramanları,toplumda fark edilen kişiler özdeşim nesneleri olmaya başlar. Gençlik çağı, hızlı ruhsal, bedensel, zihinsel ve toplumsal değişimlerin yaşandığı, karmaşık bir dönemdir. Bir yandan bağımsız olmak için uğraşırken, diğer yandan ait olabileceği yeni oluşumlara gereksinim duyar. Arkadaşlarının değerleri ön plana çıkar, kendini tanıma yönünde büyük istek vardır. Az ya da çok , büyüklere baş kaldırarak, farklı görüşleri savunarak var olduklarını, bir birey olduklarını kanıtlamaya çalışırlar. Üzerine uyan paltoyu bulmaya çalışır gibi çevresindeki kişilerin dikkat çekici özelliklerini alıp denemeye başlarlar. Kimi uyar, kiminden vazgeçerler. Kendi yetilerinin farkına varmaya başladıkları için bunu sonuna dek kullanmaya çalışırlar. Bu nedenledir ki büyüklerin deneyimlerine en çok gereksinim duydukları bu dönemde, en az danışanlar olurlar.
Özdeşim, giderek azalan bir biçimde erişkinlikte de devam eder. Modaya uyum, politik liderleri taklit, televizyon kahramanlarına öykünme erişkin dönem özdeşimlerine örneklerdir.
Bu açıdan televizyonun etkilerinin gözden geçirilmesi hem bireysel kimliğimiz, hem de toplumsal kimliğimiz açısından çok önemlidir. Biraz araştırırsak hepimizin belleklerinde bunu doğrulayan pek çok örnek bulabiliriz.
|
